Klasyfikacja jest pięciopoziomowym, hierarchicznie usystematyzowanym zbiorem zawodów i specjalności występujących na rynku pracy. Grupuje poszczególne zawody (specjalności) w coraz bardziej zagregowane grupy oraz ustala ich symbole i nazwy.
Klasyfikacja została opracowana na podstawie Międzynarodowego Standardu Klasyfikacji Zawodów ISCO-08, przyjętego w grudniu 2007 roku na trójstronnym Spotkaniu Ekspertów ds. Statystyki Pracy dotyczącym aktualizacji Międzynarodowego Standardu Klasyfikacji Zawodów (ISCO), zwołanym przez Organ Wykonawczy Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) zgodnie z postanowieniami Rezolucji z roku 2003 z XVII Międzynarodowej Konferencji Statystyków Pracy (ICLS).
Zasadniczy układ klasyfikacji zawodów i specjalności, kryteria klasyfikacyjne oraz system kodowy przyjęto zgodnie z Międzynarodowym Standardem ISCO-08.
Struktura klasyfikacji oparta jest na systemie pojęć, z których najważniejsze to: zawód, specjalność, umiejętności oraz kwalifikacje zawodowe.
Zawód zdefiniowany został jako zbiór zadań (zespół czynności) wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji (wiedzy i umiejętności), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło dochodów.
Zawód może dzielić się na specjalności. Specjalność jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera część czynności o podobnym charakterze (związanych z wykonywaną funkcją lub przedmiotem pracy) wymagających pogłębionej lub dodatkowej wiedzy i umiejętności, zdobytych w wyniku dodatkowego szkolenia lub praktyki.
Umiejętność określono jako sprawdzoną możliwość wykonania odpowiedniej klasy zadań w ramach zawodu (specjalności), natomiast przez kwalifikacje zawodowe rozumiane są układy wiedzy i umiejętności wymagane do realizacji składowych zadań zawodowych.
Dla celów klasyfikacji istotne są dwa aspekty kwalifikacji: poziom i specjalizacja. Poziom kwalifikacji potraktowano jako funkcję kompleksowości i zakresu umiejętności (kompleksowość umiejętności traktując jako czynnik ważniejszy), wynikających ze złożoności oraz zakresu zadań i obowiązków. Specjalizację kwalifikacji zdefiniowano natomiast przez rodzaj koniecznej wiedzy czy umiejętność posługiwania się określonymi urządzeniami i narzędziami lub przez rodzaj stosowanych materiałów czy produkowanych wyrobów albo rodzaj świadczonych usług.
W klasyfikacji, podobnie jak w ISCO-08, uwzględniono cztery szerokie poziomy kwalifikacji, które zdefiniowano w odniesieniu do poziomów wykształcenia określonych w Międzynarodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych (ISCED 97). Nie oznacza to, że kwalifikacje można uzyskać tylko w ramach systemu szkolnego. Kwalifikacje mogą być i często są nabywane w ramach systemu kursowego lub poprzez praktykę. Decydującym czynnikiem dla określenia, jak dany zawód powinien być sklasyfikowany, są wymagane kwalifikacje niezbędne do wykonania zadań i obowiązków, a nie sposób, w jaki te kwalifikacje są osiągane. Jednak przyjęte definicje mają zastosowanie, gdy niezbędne kwalifikacje zawodowe są nabywane poprzez formalne wykształcenie lub szkolenie:
1) pierwszy poziom kwalifikacji (oznaczający kwalifikacje elementarne) - odniesiono do pierwszego poziomu wykształcenia ISCED uzyskiwanego w szkole podstawowej;
2) drugi poziom kwalifikacji - odniesiono do drugiego poziomu wykształcenia ISCED uzyskiwanego w gimnazjum oraz do trzeciego poziomu wykształcenia ISCED uzyskiwanego w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i zasadniczej szkole zawodowej;
3) trzeci poziom kwalifikacji - odniesiono do czwartego poziomu wykształcenia ISCED uzyskiwanego w szkole policealnej oraz do trzeciego poziomu wykształcenia ISCED uzyskiwanego w technikum;
4) czwarty poziom kwalifikacji - odniesiono do piątego poziomu wykształcenia ISCED uzyskiwanego na studiach wyższych zawodowych (kończących się tytułem licencjata lub inżyniera), studiach magisterskich i studiach podyplomowych oraz do szóstego poziomu wykształcenia ISCED uzyskiwanego na studiach doktoranckich.
Struktura klasyfikacji jest wynikiem grupowania poszczególnych zawodów i specjalności w grupy elementarne, a te z kolei w bardziej zagregowane grupy średnie, duże i wielkie, na podstawie podobieństwa kwalifikacji zawodowych wymaganych dla realizacji zadań danego zawodu (specjalności) z uwzględnieniem obydwu aspektów kwalifikacji, tj. ich poziomu i specjalizacji.
W końcowym efekcie struktura klasyfikacji obejmuje 10 grup wielkich, 43 grupy duże (wewnętrzny podział grup wielkich), 132 grupy średnie (wewnętrzny podział grup dużych) i 444 grupy elementarne (wewnętrzny podział grup średnich), przy czym grupy elementarne obejmują 2366 zawodów i specjalności*.
Tabela 1. Struktura grup wielkich klasyfikacji i poziomy kwalifikacji
| Lp. | Nazwa grupy wielkiej | Liczba grup w ramach grupy wielkiej | Liczba zawodów i specjalności | Poziom kwalifikacji | ||
| dużych | średnich |
elemen- tarnych |
||||
| 1 | Przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy | 4 | 11 | 31 | 141 | 3+4 |
| 2 | Specjaliści | 6 | 30 | 98 | 663 | 4 |
| 3 | Technicy i inny średni personel | 5 | 20 | 87 | 471 | 3 |
| 4 | Pracownicy biurowi | 4 | 8 | 27 | 68 | 2+3 |
| 5 | Pracownicy usług osobistych i sprzedawcy | 4 | 12 | 39 | 132 | 2+3 |
| 6 | Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy | 3 | 9 | 17 | 54 | 2 |
| 7 | Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy | 5 | 14 | 69 | 400 | 2 |
| 8 | Operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń | 3 | 14 | 41 | 336 | 2 |
| 9 | Pracownicy przy pracach prostych | 6 | 11 | 32 | 98 | 1 |
| 10 | Siły zbrojne | 3 | 3 | 3 | 3 | 1,2 + 4 |
| RAZEM | 43 | 132 | 444 | 2366 | ||
|
* Międzynarodowy Standard ISCO 08, na którym opiera się polska klasyfikacja, zawiera grupy wielkie, duże, średnie i elementarne. MOP na stronach internetowych udostępnia Standard ISCO 08 z opisami grup elementarnych i przykładami zawodów i specjalności/prac. |
Wszystkie pozycje klasyfikacyjne opatrzone zostały symbolem cyfrowym (kodem). Grupy wielkie oznaczono symbolem jednocyfrowym, grupy duże - dwucyfrowym, grupy średnie trzycyfrowym, a elementarne czterocyfrowym. Poszczególnym zawodom i specjalnościom przyporządkowano kod sześciocyfrowy.
Przyjęty w klasyfikacji schemat symboliki przedstawia się następująco:
Poszczególne grupy wielkie zawodów można scharakteryzować następująco:
1. Przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy
Grupa ta obejmuje zawody, w których podstawowymi zadaniami są planowanie, określanie i realizowanie podstawowych celów i kierunków polityki państwa, formułowanie przepisów prawnych oraz kierowanie działalnością jednostek administracji publicznej, a także sprawowanie funkcji zarządzania w przedsiębiorstwach lub ich wewnętrznych jednostkach organizacyjnych.
2. Specjaliści
Grupa ta obejmuje zawody wymagające posiadania wysokiego poziomu wiedzy zawodowej, umiejętności oraz doświadczenia w zakresie nauk technicznych, przyrodniczych, społecznych, humanistycznych i pokrewnych. Ich główne zadania to wdrażanie do praktyki koncepcji i teorii naukowych lub artystycznych, powiększanie dotychczasowego stanu wiedzy poprzez badania i twórczość oraz systematyczne nauczanie w tym zakresie.
3. Technicy i inny średni personel
Grupa ta obejmuje zawody wymagające wiedzy, umiejętności i doświadczenia niezbędnych do wykonywania głównie prac technicznych i podobnych, związanych z badaniem i stosowaniem naukowych oraz artystycznych koncepcji i metod działania,
4. Pracownicy biurowi
Grupa ta obejmuje zawody wymagające wiedzy, umiejętności i doświadczenia niezbędnych do zapisywania, organizowania, przechowywania i wyszukiwania informacji, obliczania danych liczbowych, finansowych i statystycznych oraz wykonywania obowiązków wobec klientów, szczególnie związanych z operacjami pieniężnymi, organizowaniem podróży, informacjami i spotkaniami w zakresie biznesu.
5. Pracownicy usług osobistych i sprzedawcy
Grupa ta obejmuje zawody wymagające wiedzy, umiejętności i doświadczenia, które są niezbędne do świadczenia usług ochrony, usług osobistych związanych m.in. z podróżą, prowadzeniem gospodarstwa, dostarczaniem żywności, opieką osobistą oraz do sprzedawania i demonstrowania towarów w sklepach hurtowych czy detalicznych.
6. Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy
Grupa ta obejmuje zawody wymagające wiedzy, umiejętności i doświadczenia niezbędnych do uprawy i zbioru ziemiopłodów, zbierania owoców lub roślin dziko rosnących, uprawy i eksploatacji lasów, chowu i hodowli zwierząt, połowów lub hodowli ryb.
7. Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy
Grupa ta obejmuje zawody wymagające wiedzy, umiejętności i doświadczenia niezbędnych do uzyskiwania i obróbki surowców, wytwarzania i naprawy towarów oraz budowy, konserwacji i naprawy dróg, konstrukcji i maszyn. Główne zadania wymagają znajomości i zrozumienia charakteru pracy, stosowanych materiałów, maszyn i wytwarzanych produktów.
8. Operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń
Grupa ta obejmuje zawody wymagające wiedzy, umiejętności i doświadczenia niezbędnych do prowadzenia pojazdów i innego sprzętu ruchomego, nadzorowania, kontroli i obserwacji pracy maszyn i urządzeń przemysłowych na miejscu lub przy pomocy zdalnego sterowania oraz do montowania produktów z komponentów według ścisłych norm i metod. Wykonywanie zadań wymaga głównie posiadania wiedzy i zrozumienia zasad funkcjonowania obsługiwanych urządzeń.
9. Pracownicy przy pracach prostych
Grupa ta obejmuje zawody, które wymagają niskich lub podstawowych umiejętności i niewielkiej wiedzy teoretycznej niezbędnych do wykonywania przeważnie prostych i rutynowych prac. Praca wykonywana jest przy zastosowaniu prostych narzędzi ręcznych i przy ograniczonej własnej inicjatywie i ocenie. W niektórych przypadkach wymaga wysiłku fizycznego.
10. Siły zbrojne
W grupie tej klasyfikowani są żołnierze zawodowi.
Prawidłowe stosowanie klasyfikacji wymaga uwzględniania niżej podanych zasad.
W grupie wielkiej 1 zawody kierownicze klasyfikowane są zgodnie z pełnioną funkcją. Dyrektorzy, którzy jednocześnie są członkami zarządu, powinni być klasyfikowani w grupie 1121 - Dyrektorzy generalni i wykonawczy. Wszyscy pozostali dyrektorzy i kierownicy (w tym kierownicy liniowi) niebędący jednocześnie członkami zarządu powinni być klasyfikowani w grupach 12 - Kierownicy do spraw zarządzania i handlu. 13 - Kierownicy do spraw produkcji i usług oraz 14 - Kierownicy w branży hotelarskiej, handlu i innych branżach usługowych, zgodnie z ich zadaniami.
Jako kierowników należy klasyfikować tylko tych pracowników, których zadania kierownicze przeważają nad zadaniami wymagającymi kwalifikacji ściśle naukowych, technicznych, medycznych czy prawniczych. Jeśli natomiast przeważają te ostatnie zadania, jak np. w przypadku ordynatora oddziału szpitalnego, głównego konstruktora czy technologa, pracownicy ci traktowani są jako specjaliści, którym powierzono odpowiednie stanowiska, i w związku z tym powinni być klasyfikowani w grupie wielkiej 2.
Ponieważ klasyfikacja nie uwzględnia statusu zatrudnionych, więc również "pracujący właściciele" są klasyfikowani zależnie od tego, czy ich zadania i obowiązki są zasadniczo podobne do menedżera (kierownika) czy do pracownika wykonującego prace związane z podstawową działalnością przedsiębiorstwa. Tak więc osoby pracujące na własny rachunek, jako właściciele małych, często jednoosobowych zakładów usługowych, sklepów, piekarni, punktów krawieckich itp., powinni być klasyfikowani nie w grupie wielkiej 1, lecz jako sprzedawcy, piekarze czy krawcy.
Pracownicy naukowi, którzy jednocześnie są nauczycielami akademickimi, powinni być klasyfikowani jako nauczyciele szkół wyższych, a nie jako specjaliści w swojej dziedzinie.
W przypadkach gdy zadania pracownika wymagają wiedzy i umiejętności zdobywanych na różnych poziomach wykształcenia, jego zawód powinien być klasyfikowany zgodnie z zadaniami wymagającymi najwyższego poziomu, np. jeśli pracownik projektujący systemy komputerowe wykonuje również prace operatora wprowadzania danych, to pracownik ten powinien być klasyfikowany w grupie wielkiej 2 jako projektant systemów komputerowych.
W przypadkach gdy zadania pracownika są typowe dla kilku zawodów lub specjalności na tym samym poziomie kwalifikacji, jak np, w przypadku pracownika określanego jako blacharz-spawacz, pracownik ten powinien być klasyfikowany w zawodzie o przeważającym zespole czynności, a więc jako blacharz lub jako spawacz.
W przypadkach gdy zadania związane są z różnymi etapami procesu wytwarzania i dystrybucji produktów i usług, zadania związane z fazą produkcyjną powinny mieć priorytet nad zadaniami pochodnymi związanymi ze sprzedażą i marketingiem czy transportem, np. pracownik, który piecze chleb i go sprzedaje, powinien być klasyfikowany jako piekarz, a nie jako sprzedawca.
W grupie wielkiej 7 powinni być klasyfikowani ci robotnicy, których zadania wymagają znajomości i zrozumienia wszystkich faz procesów produkcji, stosowanych materiałów i narzędzi oraz właściwości i przeznaczenia produktu końcowego, niezależnie od tego, czy wykorzystywane w pracy maszyny i urządzenia są mniej lub bardziej skomplikowane.
W grupie wielkiej 8 powinni być klasyfikowani robotnicy obsługujący maszyny i urządzenia półautomatyczne, zmechanizowane linie produkcyjne, pracujący przy montażowych liniach z wymuszonym lub swobodnym taktem lub też nadzorujący zautomatyzowane linie czy urządzenia. Ich zadania wymagają głównie znajomości obsługi maszyn i urządzeń, reagowania na uszkodzenia maszyn oraz rozpoznawania i sygnalizowania lub usuwania wszelkich nieprawidłowości, zanim zdążą one w istotny sposób wpłynąć na proces produkcyjny.
Może zdarzyć się, że pracownik posiada wyższy bądź niższy poziom wykształcenia niż to zakłada usytuowanie zawodu w grupie wielkiej. W takich przypadkach należy brać pod uwagę miejsce zawodu w klasyfikacji, a nie poziom wykształcenia osoby klasyfikowanej. Na przykład zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi, pielęgniarki i położne zostały sklasyfikowane w grupie wielkiej 2. Jeżeli pielęgniarka lub położna nie posiada wyższego wykształcenia, także powinna być sklasyfikowana w grupie wielkiej 2.
Zawody lub specjalności, których nie można przyporządkować do konkretnych pozycji ujętych w klasyfikacji, należy klasyfikować pod pozycją "....90 ...gdzie indziej niesklasyfikowani", znajdującą się na końcu wielu grup elementarnych.
Pracowników zatrudnionych na stanowisku mistrza (na ogół wymagane jest wykształcenie średnie) klasyfikujemy w grupie wielkiej 3 Technicy i inny średni personel, zgodnie z profilem produkcji przedsiębiorstwa bądź wyuczonym zawodem. Osoby zatrudnione na stanowiskach brygadzistów (z reguły wykształcenie zasadnicze zawodowe) powinny być sklasyfikowane w grupie wielkiej 7 Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy, w zależności od profilu produkcji przedsiębiorstwa lub wyuczonego zawodu.
Dla uproszczenia przyjęto w klasyfikacji tradycyjne nazwy zawodów rodzaju męskiego, zaś nazwy rodzaju żeńskiego stosowano tylko w niektórych zawodach, wyraźnie zdominowanych przez kobiety. Nie powinno to mieć wpływu na klasyfikowanie pracowników do określonych zawodów. Na świadectwach/zaświadczeniach potwierdzających nabycie kwalifikacji do pracy w określonych zawodach należy stosować nazwy zawodów występujące w klasyfikacji niezależnie od płci osoby, która uzyskała określone świadectwo/zaświadczenie. Na przykład kobieta, która zdobyła zawód fryzjera, na świadectwie powinna mieć podany zawód: fryzjer, a nie fryzjerka,
W przypadku niektórych zawodów podano dodatkowo w nawiasie często występujący na rynku pracy synonim lub odpowiednik.
Część zawodów ujętych w grupach wielkich od 3 do 8 oraz jeden zawód z grupy wielkiej 9 opatrzone są literą "S", co oznacza, że dany zawód objęty jest kształceniem w systemie oświaty i występuje w Klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego. Poniżej zamieszczono zestawienie zawierające przyporządkowanie kodów zawodów z Klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (KZSZ) kodom zawodów Klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS). Zestawienie zawiera 209 zawodów, w tym jeden zawód, w którym kształcenie wygasa w 2012 roku.
Przyporządkowanie kodów zawodów z Klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (KZSZ) kodom zawodów Klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS)
| Kod zawodu w KZSZ 2007 | Kod zawodu w KZiS 2010 | Nazwa zawodu w KZSZ 2007 i w KZiS 2010 |
| 311[01] | 311903 | Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych |
| 311[02] | 311103 | Technik analityk |
| 311[04] | 311204 | Technik budownictwa |
| 311[05] | 311910 | Technik budownictwa okrętowego |
| 311[06] | 311207 | Technik dróg i mostów kolejowych |
| 311[07] | 311408 | Technik elektronik |
| 311[08] | 311303 | Technik elektryk |
| 311[09] | 311912 | Technik garbarz |
| 311[10] | 311104 | Technik geodeta |
| 311[11] | 311105 | Technik geofizyk |
| 311[12] | 311106 | Technik geolog |
| 311[13] | 311701 | Technik górnictwa odkrywkowego |
| 311[14] | 311702 | Technik górnictwa otworowego |
| 311[15] | 311703 | Technik górnictwa podziemnego |
| 311[16] | 311704 | Technik hutnik |
| 311[17] | 311107 | Technik hydrolog |
| 311[18] | 311914 | Technik instrumentów muzycznych |
| 311[19] | 311208 | Technik inżynierii środowiska i melioracji |
| 311[20] | 311504 | Technik mechanik |
| 311[22] | 311512 | Technik mechanizacji rolnictwa |
| 311[23] | 311108 | Technik meteorolog |
| 311[24] | 325511 | Technik ochrony środowiska |
| 311[25] | 311916 | Technik obuwnik |
| 311[26] | 311705 | Technik odlewnik |
| 311[27] | 311601 | Technik papiernictwa |
| 311[28] | 311918 | Technik poligraf |
| 311[30] | 311921 | Technik technologii ceramicznej |
| 311[31] | 311603 | Technik technologii chemicznej |
| 311[32] | 311922 | Technik technologii drewna |
| 311[33] | 311925 | Technik technologii szkła |
| 311[34] | 311924 | Technik technologii odzieży |
| 311[35] | 311926 | Technik technologii wyrobów skórzanych |
| 311[37] | 352203 | Technik telekomunikacji |
| 311[38] | 311928 | Technik transportu kolejowego |
| 311[39] | 311209 | Technik urządzeń sanitarnych |
| 311[40] | 311707 | Technik wiertnik |
| 311[41] | 311932 | Technik włókiennik |
| 311[42] | 311931 | Technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych |
| 311[45] | 311206 | Technik drogownictwa |
| 311[46] | 311407 | Technik automatyk sterowania ruchem kolejowym |
| 311[47] | 311302 | Technik elektroenergetyk transportu szynowego |
| 311[49] | 311205 | Technik budownictwa wodnego |
| 311[50] | 311410 | Technik mechatronik |
| 311[51] | 311911 | Technik cyfrowych procesów graficznych |
| 311[52] | 311513 | Technik pojazdów samochodowych |
| 311[53] | 311706 | Technik przeróbki kopalin stałych |
| 312[01] | 351203 | Technik informatyk |
| 312[02] | 351103 | Technik teleinformatyk |
| 313[01] | 343104 | Fototechnik |
| 313[04] | 352121 | Technik urządzeń audiowizualnych |
| 313[05] | 343101 | Fotograf |
| 313[06] | 352101 | Asystent operatora dźwięku |
| 313[07] | 343916 | Technik organizacji produkcji filmowej i telewizyjnej |
| 313[08] | 352119 | Technik dźwięku |
| 313[09] | 352120 | Technik realizacji dźwięku |
| 314[01] | 315214 | Technik nawigator morski |
| 314[02] | 315216 | Technik żeglugi śródlądowej |
| 314[03] | 315105 | Technik mechanik okrętowy |
| 314[04] | 315215 | Technik rybołówstwa morskiego |
| 314[05] | 315317 | Technik mechanik lotniczy |
| 314[06] | 315316 | Technik awionik |
| 315[01] | 325509 | Technik bezpieczeństwa i higieny pracy |
| 315[02] | 311919 | Technik pożarnictwa |
| 321[01] | 314203 | Technik hodowca koni |
| 321[02] | 314301 | Technik leśnik |
| 321[03] | 314205 | Technik ogrodnik |
| 321[04] | 314206 | Technik pszczelarz |
| 321[05] | 314207 | Technik rolnik |
| 321[06] | 314208 | Technik rybactwa śródlądowego |
| 321[07] | 314202 | Technik architektury krajobrazu |
| 321[09] | 314403 | Technik technologii żywności |
| 321[10] | 322002 | Technik żywienia i gospodarstwa domowego |
| 321[12] | 314402 | Technik przetwórstwa mleczarskiego |
| 322[01] | 325101 | Asystentka stomatologiczna |
| 322[03] | 325102 | Higienistka stomatologiczna |
| 322[05] | 325906 | Ortoptystka |
| 322[06] | 325601 | Ratownik medyczny |
| 322[09] | 321402 | Technik dentystyczny |
| 322[10] | 321301 | Technik farmaceutyczny |
| 322[12] | 325402 | Technik masażysta |
| 322[13] | 321403 | Technik ortopeda |
| 322[14] | 324002 | Technik weterynarii |
| 322[15] | 325907 | Terapeuta zajęciowy |
| 322[16] | 325302 | Technik optyk |
| 322[17] | 321401 | Protetyk słuchu |
| 322[18] | 311409 | Technik elektroniki medycznej |
| 322[19] | 321103 | Technik elektroradiolog |
| 322[20] | 322001 | Dietetyk |
| 322[21] | 325905 | Opiekunka dziecięca |
| 341[01] | 331402 | Technik agrobiznesu |
| 341[02] | 331403 | Technik ekonomista |
| 341[03] | 522305 | Technik handlowiec |
| 341[04] | 422402 | Technik hotelarstwa |
| 341[05] | 422103 | Technik obsługi turystycznej |
| 341[07] | 343403 | Technik organizacji usług gastronomicznych |
| 341[08] | 515203 | Technik turystyki wiejskiej |
| 342[01] | 333906 | Technik organizacji reklamy |
| 342[02] | 333108 | Technik spedytor |
| 342[03] | 333106 | Technik eksploatacji portów i terminali |
| 342[04] | 333107 | Technik logistyk |
| 342[05] | 311927 | Technik transportu drogowego |
| 343[01] | 334306 | Technik administracji |
| 346[02] | 341201 | Asystent osoby niepełnosprawnej |
| 346[03] | 341204 | Opiekunka środowiskowa |
| 346[04] | 341203 | Opiekun w domu pomocy społecznej |
| 346[05] | 341202 | Opiekun osoby starszej |
| 347[01] | 343502 | Aktor cyrkowy |
| 347[02] | 343601 | Aktor scen muzycznych |
| 347[03] | 343901 | Animator kultury |
| 347[04] | 343602 | Muzyk |
| 347[07] | 343204 | Plastyk |
| 347[08] | 343701 | Tancerz |
| 347[09] | 343203 | Florysta |
| 347[10] | 343205 | Technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego |
| 348[01] | 343301 | Bibliotekarz |
| 348[02] | 441403 | Technik archiwista |
| 348[03] | 343303 | Technik informacji naukowej |
| 412[01] | 431103 | Technik rachunkowości |
| 419[01] | 411004 | Technik prac biurowych |
| 421[02] | 421108 | Technik usług pocztowych i finansowych |
| 421[01] | 421109 | Technik usług pocztowych i telekomunikacyjnych (kształcenie wygasa w 2012 r.) |
| 512[01] | 513101 | Kelner |
| 512[02] | 512001 | Kucharz |
| 512[05] | 512002 | Kucharz małej gastronomii |
| 513[02] | 532102 | Opiekun medyczny |
| 514[01] | 514101 | Fryzjer |
| 514[02] | 514105 | Technik usług fryzjerskich |
| 514[03] | 514207 | Technik usług kosmetycznych |
| 515[01] | 541415 | Technik ochrony fizycznej osób i mienia |
| 522[01] | 522301 | Sprzedawca |
| 522[02] | 522306 | Technik księgarstwa |
| 612[01] | 612302 | Pszczelarz |
| 613[01] | 613003 | Rolnik |
| 621[01] | 611303 | Ogrodnik |
| 632[01] | 622201 | Rybak śródlądowy |
| 711[02] | 811101 | Górnik eksploatacji podziemnej |
| 711[03] | 811102 | Górnik odkrywkowej eksploatacji złóż |
| 711[04] | 711301 | Kamieniarz |
| 712[01] | 711402 | Betoniarz-zbrojarz |
| 712[02] | 711501 | Cieśla |
| 712[03] | 711701 | Monter budownictwa wodnego |
| 712[04] | 711102 | Monter konstrukcji budowlanych |
| 712[05] | 711603 | Monter nawierzchni kolejowej |
| 712[06] | 711202 | Murarz |
| 712[07] | 711103 | Renowator zabytków architektury |
| 712[08] | 711203 | Zdun |
| 713[01] | 712101 | Dekarz |
| 713[02] | 712604 | Monter instalacji i urządzeń sanitarnych |
| 713[03] | 712611 | Monter sieci komunalnych |
| 713[04] | 712613 | Monter systemów rurociągowych |
| 713[05] | 712204 | Posadzkarz |
| 713[06] | 712904 | Technolog robót wykończeniowych w budownictwie |
| 713[07] | 712603 | Monter instalacji gazowych |
| 713[08] | 712401 | Monter izolacji budowlanych |
| 713[09] | 712403 | Monter izolacji przemysłowych |
| 714[01] | 713101 | Malarz-tapeciarz |
| 714[02] | 713303 | Kominiarz |
| 714[03] | 713201 | Lakiernik |
| 721[01] | 721301 | Blacharz |
| 721[02] | 721402 | Monter kadłubów okrętowych |
| 721[03] | 721306 | Blacharz samochodowy |
| 721[04] | 721104 | Modelarz odlewniczy |
| 721[05] | 721303 | Blacharz izolacji przemysłowych |
| 722[02] | 722307 | Operator obrabiarek skrawających |
| 722[03] | 722204 | Ślusarz |
| 722[04] | 722101 | Kowal |
| 723[02] | 723310 | Mechanik-monter maszyn i urządzeń |
| 723[03] | 834103 | Mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych |
| 723[04] | 723103 | Mechanik pojazdów samochodowych |
| 723[05] | 723314 | Monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim |
| 724[01] | 741103 | Elektryk |
| 724[02] | 741203 | Elektromechanik pojazdów samochodowych |
| 724[05] | 741201 | E lektromechanik |
| 725[01] | 742102 | Monter-elektronik |
| 725[02] | 742202 | Monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych |
| 725[03] | 742114 | Monter mechatronik |
| 731[01] | 731102 | Mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych |
| 731[02] | 731205 | Monter instrumentów muzycznych |
| 731[03] | 731103 | Mechanik precyzyjny |
| 731[04] | 731104 | Optyk-mechanik |
| 731[05] | 731106 | Zegarmistrz |
| 731[06] | 731305 | Złotnik-jubiler |
| 734[02] | 732301 | Introligator |
| 741[01] | 751201 | Cukiernik |
| 741[02] | 751204 | Piekarz |
| 741[03] | 751105 | Rzeźnik-wędliniarz |
| 742[01] | 752205 | Stolarz |
| 742[02] | 731702 | Koszykarz-plecionkarz |
| 743[01] | 753105 | Krawiec |
| 743[02] | 753106 | Kuśnierz |
| 743[03] | 753402 | Tapicer |
| 743[04] | 731808 | Rękodzielnik wyrobów włókienniczych |
| 744[01] | 753702 | Kaletnik |
| 744[02] | 753602 | Obuwnik |
| 744[03] | 753501 | Garbarz skór |
| 811[01] | 811301 | Górnik eksploatacji otworowej |
| 811[02] | 811303 | Wiertacz odwiertów eksploatacyjnych i geofizycznych |
| 812[01] | 812105 | Operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej |
| 812[02] | 812106 | Operator maszyn i urządzeń metalurgicznych |
| 812[03] | 812107 | Operator maszyn i urządzeń odlewniczych |
| 813[01] | 818115 | Operator urządzeń przemysłu ceramicznego |
| 813[02] | 818116 | Operator urządzeń przemysłu szklarskiego |
| 815[01] | 813134 | Operator urządzeń przemysłu chemicznego |
| 825[01] | 732201 | Drukarz |
| 826[01] | 815204 | Operator maszyn w przemyśle włókienniczym |
| 827[01] | 816003 | Operator maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego |
| 833[01] | 834201 | Mechanik maszyn i urządzeń drogowych |
| 833[02] | 834105 | Operator maszyn leśnych |
| 913[01] | 911205 | Pracownik pomocniczy obsługi hotelowej |
